We hebben het onszelf de afgelopen tien jaar behoorlijk comfortabel gemaakt. De migratie van eigen, lokale servers naar de bekende hyperscalers was voor veel IT-afdelingen een volstrekt logische stap. Waarom zou je zelf nog de complexiteit van beheer dragen als een ander dat beter, sneller en goedkoper kan doen? Die belofte van gemak heeft de markt getransformeerd. Maar inmiddels bereiken we een punt waarop we ons moeten afvragen: wat is de werkelijke prijs van al dat comfort?
De cloud als een verleidelijke speelgoedwinkel
Verdwalen in een technologisch walhalla
Kijk naar de infrastructuur van Microsoft, Google en Amazon en je kunt niet anders dan onder de indruk zijn. Het is een technologisch walhalla. Voor een IT-professional voelt het als een gigantische speelgoedwinkel waar je onmogelijk met lege handen uit vertrekt.
Het patroon is bij veel organisaties hetzelfde. Je stapt binnen voor een ogenschijnlijk simpele behoefte, bijvoorbeeld de overstap naar Office 365. Al snel blijkt Teams daar naadloos op aan te sluiten. En als je toch al in dat ecosysteem zit, is het wel zo makkelijk om ook je data naar Azure te migreren. Alles praat immers zo ontzettend soepel met elkaar. Voor je het weet, haal je bijna al je IT-oplossingen uit exact dezelfde winkel.
Hoe vendor lock-in er ongemerkt insluipt
Aan dat enorme gemak zit een keerzijde die we pas de laatste jaren echt beginnen te voelen. Vendor lock-in is zelden een bewuste strategische keuze; het sluipt er ongemerkt in.
Neem een integratieoplossing als Azure Logic Apps. Het werkt fantastisch om processen razendsnel aan elkaar te knopen met low-code. Maar de code en architectuur die je daar bouwt, zijn specifiek voor de infrastructuur van Microsoft. Je kunt die applicatie niet zomaar oppakken en ergens anders hosten. Met elke nieuwe native tool die je aanzet, vlecht je jouw bedrijfsoperatie strakker vast in het web van de hyperscaler. De drempel om ooit nog over te stappen, of zelfs maar een deel van je workloads elders te beleggen, wordt met de dag hoger.
De financiële realiteit
Naast de technologische afhankelijkheid is er ook een harde financiële realiteit. In de praktijk zien we namelijk regelmatig dat prijzen voor clouddiensten eenzijdig worden verhoogd. Wanneer je als organisatie volledig bent vastgegroeid in één ecosysteem, sta je op zo’n moment met de rug tegen de muur. Je kunt immers niet zomaar overstappen naar een concurrent.
Daar komt de huidige AI-race nog eens bovenop. Hyperscalers investeren momenteel miljarden in de ontwikkeling van innovatieve AI-modellen. Dat levert fantastische nieuwe mogelijkheden op, maar die enorme behoefte aan rekenkracht en stroom vraagt wel om gigantische budgetten. Het is heel reëel dat deze brede investeringen uiteindelijk deels worden doorberekend in de reguliere licentiekosten. We zien nu al voorbeelden in de markt waarbij de prijzen voor veelgebruikte pakketten met tientallen procenten stijgen. Als klant heb je dan feitelijk geen andere keuze dan te slikken en te betalen.
De geopolitieke 'kill switch'
Naast de financiële afhankelijkheid is er de afgelopen jaren nog een uitdaging bijgekomen: de geopolitiek. We hebben decennialang blind vertrouwd op onze technologiepartners over de oceaan. Dat vertrouwen is inmiddels niet meer zo vanzelfsprekend.
Onder wetgeving zoals de Amerikaanse Cloud Act kunnen Amerikaanse autoriteiten data opeisen die worden beheerd door Amerikaanse bedrijven, ongeacht of die server fysiek in Amsterdam of Ierland staat. We hebben bij geopolitieke conflicten of politieke druk bovendien al gezien dat verbindingen simpelweg kunnen worden dichtgezet. Dan kan een buitenlandse overheid misschien niet bij jouw data, maar jijzelf óók niet meer. Het dwingt IT-beslissers tot een ongemakkelijke vraag: wie heeft er daadwerkelijk de controle over de ‘kill switch’ van jouw organisatie?
Terug naar de tekentafel: wat heb je echt nodig?
We zijn niet tegen het gebruik van Amerikaanse hyperscalers. Als implementatiepartner bouwen we dagelijks de mooiste oplossingen op platforms als Azure en AWS. Voor extreme piekbelastingen of zeer specifieke, zware workloads zijn hun innovatiekracht en schaalbaarheid ongeëvenaard. Je hoeft ze zeker niet de rug toe te keren.
Maar het is wel tijd voor een kritische blik op je eigen applicatielandschap. Voor negentig procent van de Nederlandse bedrijfsapplicaties is dat volledige technologische walhalla helemaal niet nodig. Denk aan een stabiel operationeel systeem met een vast aantal gebruikers per dag. Dat vraagt niet om revolutionaire schaalbaarheid of eindeloze cloud-native features. Toch betaal je bij een hyperscaler wel mee aan al dat ‘speelgoed’ dat je niet gebruikt. Dergelijke systemen draaien vaak veel gerichter, veiliger en voordeliger in een lokale, soevereine cloud.
Het gaat niet om de keuze tussen big tech of lokaal. Het gaat erom dat we de balans terugvinden, bewust kiezen welke applicatie waar thuishoort en zelf weer de regie pakken over onze data.
Benieuwd hoe deze afhankelijkheid je dagelijkse operatie niet alleen strategisch, maar ook heel praktisch raakt? Lees in ons volgende artikel, ‘De dictatuur van de gedwongen update’, waarom verplichte, wereldwijde updates een zwaar onderschat bedrijfsrisico vormen.