Het jaar van 'AI Obesitas', excuus-ontslagen en de programmeur in de verdrukking

1. De opkomst van 'Agent Washing'

Als je dacht dat de AI-hype in 2025 zou gaan liggen, dan weet je inmiddels beter. Het wordt alleen maar erger.

Het toverwoord van 2026 is ‘Agentic AI’.

We zien een enorme wildgroei van bedrijven die overal het label ‘Agent’ op plakken. Stuur je een prompt naar ChatGPT en krijg je antwoord? “Kijk, een agent!” Heb je een simpele automatisering? “Agent!”

Trap er niet in. Een echte agent heeft autonomie. Hij kan:

• Zijn omgeving waarnemen.
• Zelf een plan maken om een doel te bereiken.
• Tools gebruiken (zoals browsen of databases bevragen).
• Leren van feedback.

De Agent Washing is in volle gang en het is aan jou om er doorheen te prikken. Het gaat niet meer om de technologie an sich, maar om hoe jouw organisatie verandert als software ineens autonoom beslissingen kan nemen.

2. We krijgen last van 'AI Obesitas'

Dit is een term die Niels introduceert, en hij is pijnlijk herkenbaar.

We consumeren ons helemaal vol aan AI.

Je kent het wel. Je laat een PowerPoint genereren. De AI vraagt: “Zal ik er ook nog drie samenvattingen, een blogpost en tien LinkedIn-posts bij maken?” En jij klikt op ‘Ja’. Want het is makkelijk. Het kost geen moeite.

Het resultaat? Een infobesitas aan content waar niemand op zit te wachten. We verliezen onze focus en het doel uit het oog, simpelweg omdat de ‘kipnuggets’ van AI zo makkelijk weg te happen zijn. Dit jaar is het de kunst om niet nóg meer genereren, maar juist nee te zeggen.

3. Het jaar van 'Pilot naar Productie' (of falen)

We zitten nu in de fase van de duizend bloemen die bloeien. Iedereen heeft wel ergens een pilot of een Proof of Concept draaien.

2026 is het jaar van de waarheid.

De investeringen moeten terugverdiend worden. Bedrijven moeten de stap maken van “Kijk eens wat een grappige demo” naar “Dit draait in ons kritische bedrijfsproces”.

Lukt dat niet? Dan draait de geldkraan dicht. Gartner voorspelt zelfs dat 40% van de initiatieven zal falen omdat ze geen waarde aantonen. Het wordt tijd voor serieuze implementatie, inclusief security, governance en beheer.

4. De blinde vlek van de Developer

In 2023 deden Joop en Niels ook voorspellingen. Ze dachten toen dat copywriters en leraren het zwaar zouden krijgen door AI.

Wie ze dachten dat veilig zat? De softwareontwikkelaar. “Dat is vakwerk, dat kan een machine niet.”

Die voorspelling zat er faliekant naast.

De realiteit is dat softwareontwikkeling misschien wel de sector is die het hardst geraakt wordt. AI schrijft inmiddels code die niet alleen sneller is, maar soms ook completer (inclusief security-eisen en edge-cases) dan wat een menselijke junior produceert.

Dit jaar kunnen we de kop niet meer in het zand steken. De rol van de developer verandert fundamenteel. Misschien word je meer een AI-manager die een team van digitale code-agents aanstuurt, of een AI-trainer die agents leert hoe ze hun werk moeten doen.

5. Excuus-ontslagen en de bubbel

Gaat de economische AI-bubbel dit jaar barsten? Waarschijnlijk nog niet. Hij wordt eerst nog groter.

Wat we wél gaan zien, is een toename in ‘excuus-ontslagen’. Bedrijven die reorganiseren en AI-efficiëntie als reden opgeven, terwijl ze die efficiëntie in de praktijk nog helemaal niet behaald hebben. Het is een makkelijke stok om mee te slaan.

Blijf kritisch (en soeverein)

Moeten we dan maar stoppen met AI? Zeker niet. Maar de boodschap voor dit jaar is en blijft: gebruik je verstand.

Laat je niet gek maken door de feature wars tussen OpenAI, Google en Anthropic. Focus op soevereiniteit: waar staat je data? Ben je afhankelijk van één Amerikaanse techreus?

Gebruik AI niet omdat het kan, of omdat je ‘obesitas’ hebt. Gebruik het omdat het waarde toevoegt. En zorg dat je vanaf dag één nadenkt over hoe je die digitale collega’s in toom houdt.