ECOFED: één Europese cloud

Europa streeft naar digitale soevereiniteit: minder afhankelijk worden van niet-Europese technologie en werken aan een toekomstbestendig digitaal ecosysteem. De EU ontwikkelt hiervoor initiatieven zoals Gaia-X en IPCEI-CIS. Die projecten bevorderen een federatief cloudmodel met open standaarden en interoperabiliteit: een veilige, schaalbare en compliant omgeving die keuzevrijheid biedt en vendor lock-in voorkomt.

Info Support bouwt mee aan de federatieve Europese cloud

Info Support draagt hieraan bij via ECOFED, het Nederlandse project binnen IPCEI-CIS waarin we samen met TNO, BIT, AMS-IX en i3D.net de technologie bouwen die een federatieve Europese cloud mogelijk maakt. Op deze pagina lees je wat ECOFED is, welk probleem het oplost, wat er al werkt en hoe het samenhangt met de Open Cloud Alliantie, de Info Support Cloud en jouw route naar digitale autonomie.

Europa's aanpak en initiatieven

Binnen IPCEI-CIS spelen projecten zoals ECOFED en Structura-X een cruciale rol. Deze initiatieven bevorderen de ontwikkeling van een geïntegreerd cloud- en edge-ecosysteem, gebouwd volgens de standaarden van Gaia-X. Gaia-X faciliteert een open en federaal ecosysteem waarin datadiensten en infrastructuren onafhankelijk van elkaar opereren. Structura-X brengt dit in de praktijk door infrastructuren te creëren die voldoen aan Gaia-X-richtlijnen. Info Support draagt actief bij aan ECOFED en Structura-X.

Ieder initiatief lost een ander stuk van de puzzel op

IPCEI-CIS

IPCEI-CIS richt zich op de infrastructuur: de technologie waarmee clouddiensten van verschillende aanbieders samenwerken. ECOFED valt hieronder.

Gaia-X

Gaia-X levert de vertrouwensmechanismen: is een aanbod betrouwbaar, voldoet het aan de certificaten en normen die ik stel?

DOME

DOME ontwikkelt een Europese, gedistribueerde marktplaats waarin je clouddiensten vindt en vergelijkt.

Data Act

De Data Act regelt aan de wetgevende kant dat cloudproviders moeten meewerken aan overstappen en dat egresskosten verdwijnen. In Nederland houdt de ACM daar toezicht op.

ECOFED gebruikt onder de motorkap Gaia-X-principes en sluit aan op DOME: wat je in een marktplaats kiest, moet ook daadwerkelijk uitgerold kunnen worden op een federatieve cloud. Dat laatste is precies wat ECOFED mogelijk maakt.

Wat is ECOFED?

ECOFED staat voor European Cloud Services in an Open Federated Ecosystem. Het is een Nederlands consortiumproject van Info Support, TNO, BIT, AMS-IX en i3D.net, dat loopt van 2024 tot en met 2027. Het project wordt medegefinancierd door de Nederlandse overheid, na goedkeuring door de Europese Commissie.

ECOFED maakt deel uit van IPCEI-CIS (Important Project of Common European Interest, Cloud Infrastructure and Services): het Europese programma dat op 5 december 2023 werd goedgekeurd. Twaalf lidstaten en zo’n honderd bedrijven investeren daarin samen 2,6 miljard euro in Europese cloudinfrastructuur. Nederland doet mee met drie projecten voor 70 miljoen euro. ECOFED is er daar één van, naast een project rond duurzame datacenters en de Cloud Campus van LeaseWeb.

Binnen Europa werkt ECOFED samen met onder meer OpenNebula en Arsys (Spanje), Engineering (Italië), SAP (Duitsland) en LeaseWeb (Nederland).

Kort gezegd: ECOFED bouwt de open interfaces en open-source software waarmee je clouddiensten van verschillende providers kunt combineren en verplaatsen, zonder dat je vastzit aan één leverancier.

Welk probleem lost ECOFED op?

De cloud heeft ons enorm veel gemak gebracht: je begint klein, schaalt makkelijk op en hebt een korte time-to-market. De prijs daarvoor is dat je eerste keuze vaak je laatste keuze wordt. De hyperscalers zijn verticaal geïntegreerd: infrastructuur, platform en software zitten stevig aan elkaar vast. Overstappen naar een ander ecosysteem is technisch lastig en duur. De ACM constateerde dat al in haar onderzoek naar de cloudmarkt: switchen van aanbieder A naar B is simpelweg moeilijk.

Dat is niet alleen een kostenprobleem. Het is ook een risico:

  • Geopolitiek risico. Een statelijke actor kan diensten afsluiten of ontzeggen. Denk aan het Internationaal Strafhof, waarvan de hoofdaanklager na Amerikaanse sancties niet meer bij zijn mailbox kon.
  • Concentratierisico. Als iedereen dezelfde dienst gebruikt en die valt uit, ligt de hele maatschappij plat. CrowdStrike liet zien hoe dat eruitziet.
  • Prijsrisico. Wie niet weg kan, betaalt wat de leverancier vraagt.
“Dat wil helemaal niet zeggen dat je nu direct weg moet bij de hyperscalers. Maar je moet er wel voor zorgen dat je weg kan.”
Bart Turk, Info Support

ECOFED wil de keuzevrijheid van vroeger terugbrengen, met het gemak van de cloud van nu.

Vergelijk het met de telecommarkt: Nederland heeft drie fysieke netwerken, maar tientallen aanbieders. Je neemt je nummer mee van provider naar provider, je belt door terwijl je de grens over rijdt, en je merkt niets van de verschillende apparatuur eronder. Infrastructuur en dienstverlening zijn van elkaar losgeknipt. Dat trucje willen we voor de cloud herhalen.

Hoe werkt ECOFED?

ECOFED trekt de lagen van de cloud uit elkaar door er een federatielaag tussen te zetten: open protocollen en API’s die aan de onderkant aansluiten op de eigen technologie van iedere provider en aan de bovenkant uniform zijn voor applicaties. Iedere provider houdt daarbij zijn eigen technologiestack en zijn eigen businessmodel. Open source, closed source, commercieel: de federatie dwingt niets af. Dat noemen we technologie-agnostisch.

Zo werkt dat in de praktijk:

1

Standaard dienstbeschrijvingen

Een virtuele machine, container, database of opslagdienst krijgt één gestandaardiseerde beschrijving, ongeacht wie hem levert.

2

Servicecatalogus

Iedere provider publiceert zijn diensten in een catalogus of marktplaats, zoals DOME. Zo wordt de markt groter en vindbaarder.

3

Control plane

Jij bepaalt de spelregels: in welk land mag mijn data staan, onder welke wetgeving, met welke providers wil ik wel of niet samenwerken.

4

Workload placement

De federatielaag zoekt de best passende provider voor je applicatie en zet de workload daar neer. Of verdeelt hem over meerdere providers.

ECOFED belooft daarmee drie dingen

Interoperabiliteit

Diensten van verschillende providers werken samen als één geheel.

Switchen

Een workload verhuist van provider A naar provider B, geautomatiseerd in plaats van als handmatig migratieproject.

Composability

Je stelt één applicatie samen uit diensten van meerdere providers. Opslag en rekenkracht bij een provider in Scandinavië omdat stroom daar goedkoop is, het privacygevoelige deel bij een Nederlandse provider, en het geheel werkt naadloos samen.

Wat kun je ermee?

Een paar scenario’s die met ECOFED binnen bereik komen:

  • Keuzevrijheid in de praktijk

    • Een leverancier verhoogt de prijs, wordt overgenomen door een partij buiten Europa of presteert ondermaats: je verhuist je workload.

    • Je zet dezelfde dienst bij twee providers neer en lost daarmee je concentratierisico op.

    • Een applicatie met normaal een stabiel aantal gebruikers draait lokaal bij een Nederlandse provider. Breekt een crisis uit en explodeert het gebruik, dan schaal je tijdelijk uit naar een hyperscaler en daarna weer terug.

    • Als SaaS-leverancier bied je klanten de keuze op welke infrastructuur, in welk land en onder welke voorwaarden je dienst draait, zonder drie aparte technologieteams te hoeven onderhouden.

Wat is er al gebouwd?

ECOFED is geen papieren oefening. Op 12 december 2024 lieten we tijdens het ECOFED-event in Veenendaal live zien wat de federatielaag kan: een draaiende applicatie op een virtuele machine werd met één druk op de knop verplaatst van BIT naar Info Support, en daarna van Info Support naar TNO. Drie providers, drie totaal verschillende technologiestacks eronder (OpenNebula, KVM en OpenStack), en de applicatie bleef werken.

Dat is bewust gekozen: als je overal dezelfde technologie neerzet, weet je dat het werkt. De uitdaging zit juist in de diversiteit, want zo ziet het echte Europese cloudlandschap eruit. Onder water moest daarvoor veel geregeld worden: netwerkverbindingen tussen organisaties, vertrouwen, bandbreedte en het opnieuw routeren van de applicatie na de verhuizing.

Parallel daaraan zijn ook losse containers en groepen samenwerkende containers (Kubernetes) succesvol verplaatst, en werkt het team aan het verplaatsen van databases: stap voor stap meer realisme en complexiteit.

De resultaten van ECOFED komen beschikbaar als open source. De volgende stap: de federatielaag uitbreiden met billing, contracting, governance en policies, verder standaardiseren, en vooral meer providers en meer diensten aansluiten. Want het gros van de IT-landschappen in Europa bestaat nog steeds uit databases, virtuele machines, containers, netwerk en opslag. Wie dat pragmatisch aanpakt, bedient snel een groot deel van de markt.

Wat Info Support inbrengt

Onze ontwikkelaars bouwen mee aan de federatielaag en de orchestrator waarmee workloads verplaatst worden, en onze eigen Info Support Cloud is een van de drie omgevingen waarop de federatie live is aangetoond. We brengen daarmee twee dingen samen die zelden in één huis zitten: diepe ervaring met softwareontwikkeling en integratie, en een eigen soevereine cloud op basis van open standaarden en open source.

Die combinatie is precies wat federatie vraagt. Een applicatie verplaatsen is geen rocket science, maar het kost nu nog tijd omdat weinig landschappen federatief zijn ingericht. Wij doen die migraties al jaren, in beide richtingen: van lokaal naar Azure en weer terug. Voor een van de grootste datakoppelpunten in de Nederlandse zorg, met meer dan 3 miljard berichten per jaar, migreerden we van cloudprovider zonder downtime.

Het uitgangspunt daarbij is niet dat alles naar Info Support moet. Je wil niet afhankelijk zijn van een Microsoft, van een Google, van een Amazon. Ook niet van een Info Support.

Erkenning

ICT Innovatieprijs Regio Foodvalley 2024

Op 16 oktober 2024 namen we samen met BIT de ICT Innovatieprijs Regio Foodvalley in ontvangst voor het ECOFED-project.

Computable Awards 2024

De juryprijs ging aan ons voorbij, maar het publiek koos massaal voor ECOFED: het project werd uitgeroepen tot publieksfavoriet.

De OCA

ECOFED bouwt de infrastructuur waarmee providers hun diensten in één gezamenlijk schap kunnen leggen en klanten ze kunnen combineren. Maar een schap is nog geen supermarkt. Daarvoor is een samenwerkingsverband nodig van providers die afspraken maken over standaarden, kwaliteit en continuïteit.

Dat is wat de Open Cloud Alliantie (OCA) doet. Zeven Nederlandse cloud- en IT-bedrijven, waaronder Info Support, bieden samen een soeverein alternatief voor de Nederlandse overheid en vitale sectoren: open architectuur, open standaarden, open source waar mogelijk, verspreid over meer dan twintig Nederlandse datacenters. Valt een partner weg of wordt hij overgenomen door een bedrijf buiten Europa, dan nemen de andere partners de dienstverlening over. De schappen blijven vol.

De alliantie sluit aan op de open standaarden die in ECOFED ontstaan: wat in Europees verband wordt ontwikkeld, wordt in Nederland in de praktijk gebracht.

Van federatie naar controle: jouw route naar digitale autonomie

ECOFED maakt technisch mogelijk wat digitale autonomie vraagt: zelf bepalen waar je data staat, met wie je samenwerkt en wanneer je overstapt. Maar technologie alleen brengt je er niet. Het begint met weten waar je staat. Ben je onbekend met de risico’s, bewust, voorbereid of in control? Wij helpen je die route stap voor stap te lopen: van inspiratiesessie en architectuurscan tot migratie en federatieve services.

Ontdek de route naar digitale autonomie

ECOFED Partners

Hoe kan ik u helpen?

Wilt u meer weten over de toekomst van een Europese cloud? Neem vrijblijvend contact met ons op.

Lammert Vinke

Managing Director | Unit Manager Managed Services