Digitale autonomie is geen IT-discussie meer

De discussie over digitale autonomie wordt vaak gezien als een IT-vraagstuk. Volgens mij is dat een misvatting. In werkelijkheid raakt het de continuïteit, wendbaarheid en risicobeheersing van de hele organisatie.

De boodschap van ACM, AFM, AP, DNB én RDI in hun gezamenlijke verklaring van 10 juli is duidelijk: de digitale afhankelijkheid van Europa en Nederland is groot geworden. Te groot. Voor cruciale cloud-, software- en infrastructuurdiensten vertrouwen we te sterk op een beperkt aantal, meestal niet-Europese technologiebedrijven. Dat vergroot de risico’s op verstoringen van bedrijfsvoering, beperkt de onderhandelingspositie en maakt organisaties kwetsbaarder voor geopolitieke ontwikkelingen.

Digitale autonomie draait om keuzevrijheid

Digitale autonomie draait daarbij niet om afscheid nemen van alle hyperscalers. Het gaat om iets fundamentelers: het behouden van keuzevrijheid, regie en handelingsruimte. Organisaties moeten aantoonbaar kunnen overstappen als de omstandigheden daarom vragen, zonder dat hun dienstverlening of bedrijfsvoering direct in gevaar komt.

Juist die mogelijkheid om te kiezen en te bewegen staat volgens de toezichthouders steeds vaker onder druk. Oorzaken zijn onder meer vendor lock-in, beperkte interoperabiliteit en het ontbreken van realistische alternatieven.

Het echte risico zit niet in de technologie

Wat mij opvalt in gesprekken binnen de financiële sector, is dat deze discussie niet over technologie gaat, maar over risico’s. Wat gebeurt er als een strategische leverancier prijzen verhoogt? Wat als wet- en regelgeving aanvullende eisen stelt? Wat als een geopolitieke ontwikkeling, sanctie of langdurige storing kritieke processen raakt? Misschien nog belangrijker: hoeveel onderhandelingsruimte heb je nog als overstappen in de praktijk geen reële optie meer is?

De grootste digitale afhankelijkheid ontstaat namelijk niet doordat organisaties voor een cloudplatform kiezen. Die ontstaat wanneer er geen geloofwaardig alternatief meer beschikbaar is. Vrijwel iedere organisatie heeft tegenwoordig een cloudstrategie, maar beschikt amper over een volwassen exitstrategie. Juist dat onderwerp komt steeds vaker terug in gesprekken met auditors, risk officers, toezichthouders en bestuurders.

Architectuur bepaalt de mate van afhankelijkheid

De voordelen van cloudtechnologie zijn duidelijk. Organisaties profiteren van snelheid, schaalbaarheid en innovatiekracht. Tegelijkertijd raken applicaties, data, integraties en AI-oplossingen steeds sterker verweven met specifieke platformdiensten. Hoe meer processen en functionaliteit afhankelijk worden van één leverancier, hoe moeilijker en kostbaarder een toekomstige koerswijziging wordt.

Digitale autonomie wordt vaak uitgelegd als minder cloud gebruiken of afscheid nemen van hyperscalers. In de praktijk zie ik juist het tegenovergestelde. Veel organisaties benutten de cloud volop, maar ontwerpen hun architectuur nog te weinig met portabiliteit en interoperabiliteit als uitgangspunt om afhankelijkheden te beperken. Wat bijvoorbeeld helpt is het gebruik van open standaarden, containerisatie, dataportabiliteit en modulaire architecturen. Niet omdat een overstap morgen nodig is, maar zodat die mogelijkheid er wel blijft wanneer de situatie daarom vraagt.

Digitale autonomie begint bij architectuur

Dat is precies waar zowel de toezichthouders als Info Support op wijzen. Digitale autonomie begint niet bij infrastructuur, maar bij architectuur. Kun je workloads verplaatsen? Zijn data eenvoudig exporteerbaar? Zijn exitscenario’s uitgewerkt én getest? Kun je kritische processen of data bij meerdere leveranciers onderbrengen? En behoud je de regie als de omstandigheden veranderen? Dit zijn stuk voor stuk randvoorwaarden voor digitale autonomie.

Bij Info Support vertalen we die visie naar de praktijk. We helpen organisaties architecturen te ontwerpen waarin keuzevrijheid, portabiliteit en regie vanaf het begin zijn ingebouwd. Want de keuzes die organisaties vandaag maken rond softwareontwikkeling, cloudadoptie, dataplatformen en AI bepalen hoeveel strategische bewegingsruimte zij over vijf jaar nog hebben.

Van visie naar praktijk

Daarom zijn initiatieven als de Open Cloud Alliantie een belangrijke ontwikkeling. Dit draagt bij aan een sterker Nederlands en Europees cloud- en datacenterlandschap door organisaties meer keuzevrijheid te bieden, met minder risico. Als medeoprichter helpt Info Support organisaties deze infrastructuur effectief te benutten met een toekomstbestendig cloud.

Wij helpen banken, verzekeraars, pensioenbedrijven en natuurlijk ook andere organisaties met het ontwerpen van toekomstbestendige oplossingen waarin keuzevrijheid centraal staat. Met cloud-native architecturen, containerplatformen, open standaarden, platform engineering en moderne softwareontwikkeling bouwen we systemen zonder lock-in. Oplossingen die kunnen meebewegen met nieuwe wetgeving, veranderende marktomstandigheden en strategische keuzes. Niet door innovatie af te remmen, maar door flexibiliteit vanaf het begin mee te ontwerpen.

Waar begin je?

De vraag is dan ook niet óf jouw organisatie afhankelijk is van technologiepartners. Dat zijn we allemaal. De echte vraag is hoeveel strategische keuzevrijheid je nog hebt als die afhankelijkheid onder druk komt te staan. Of nog concreter: hoe lang zou het jouw organisatie kosten om een kritieke afhankelijkheid af te bouwen als dat morgen noodzakelijk is? Kun je die vraag niet direct beantwoorden? Dan is dit het moment om het gesprek aan te gaan.

Het begint met inzicht. Samen, met onze consultants, brengen we afhankelijkheden, risico’s en alternatieven in kaart. Zo wordt duidelijk waar kwetsbaarheden zitten, welke maatregelen direct mogelijk zijn en welke strategische keuzes aandacht vragen voor de langere termijn.

Denk bijvoorbeeld aan het onafhankelijk veiligstellen van bedrijfskritische data met aanvullende back-ups in de Nederlandse cloudomgeving van Info Support of het moderniseren van vendor-afhankelijke applicaties met AI-gedreven codetransformatie. Daarnaast helpen we bij het opstellen van een realistische exitstrategie. Daarbij kijken we niet alleen naar het plan voor een alternatief, maar ook naar de capaciteit en middelen die nodig zijn om daadwerkelijk te kunnen overstappen wanneer dat nodig is. Die capaciteit en middelen zou je kunnen reserveren, om de exit strategie zo realistisch mogelijk te maken. Zo behouden organisaties regie, flexibiliteit en continuïteit.

Een strategische keuze voor de toekomst

Mijn verwachting is dat digitale autonomie binnen enkele jaren net zo vanzelfsprekend wordt als cybersecurity vandaag. Hoe afhankelijk is jouw organisatie eigenlijk van één leverancier? En weet je zeker dat je morgen nog kunt kiezen?

Het krijgen van inzicht en handvatten is de eerste stap die je kan nemen. Neem gerust contact op met mij of collega’s van Info Support.