Waarom je AI-agent 'observability' nodig heeft

Stel je voor. Het is midden in de nacht. Je rijdt op de snelweg. Met 120 kilometer per uur.

En je hebt een blinddoek op.

Klinkt als een recept voor een ramp, toch?

Dit is alleen precies wat veel organisaties doen wanneer ze AI-agents inzetten zonder observability. Je weet dat de agent ‘rijdt’, maar je ziet niet waarom hij een bepaalde afslag neemt, of hij bijna uit de bocht vliegt, en waar het misgaat.

In een aflevering van de podcast AIToday Live ging collega Joop Snijder in op dit hele belangrijke, maar vaak vergeten onderwerp. Waarom is observability onmisbaar voor serieuze AI-toepassingen?

Monitoring vs. Observability: Zoek de verschillen

Vaak wordt gedacht: “We hebben toch monitoring? Dan zitten we goed.”

Maar er is een wezenlijk verschil.

  • Monitoring is je rookmelder thuis. Hij gaat piepen als er rook is. Je weet dat er iets mis is, maar niet wat.
  • Observability is een compleet bewakingssysteem. Denk aan warmtebeeldcamera’s en sensoren. Je ziet niet alleen dat er brand is, maar ook waar het begon, hoe het zich verspreidt en hoe je het moet blussen.

Voor een AI-agent is dit onderscheid van levensbelang.

Stel, je klantenservice-agent geeft een klant verkeerde informatie. Monitoring vertelt je alleen: “De klant is ontevreden.” Observability laat je de hele keten zien: van de vraag van de klant, via het redeneerproces van de AI, tot de verouderde database die de agent besloot te raadplegen.

Waarom je agent niet zonder kan

Om dit te begrijpen, moet je weten hoe een AI-agent verschilt van een standaard script. Je geeft een agent een doel en een set gereedschappen (tools), zoals toegang tot het web of een database.

De kracht zit in de autonomie: de agent bepaalt zelf het plan.

  • Welke tools gebruik ik?
  • In welke volgorde?
  • Welke data geef ik mee?

Die vrijheid is fantastisch, maar risicovol. Als de agent in productie iets onverwachts doet, wil je exact kunnen terugzien welke afwegingen hij heeft gemaakt.

Een kijkje in de keuken: De Guest Search Agent

Bij Info Support hebben we dit zelf getest met een ‘Guest Search Agent’ voor onze podcast. Deze agent zoekt autonoom naar nieuwe, interessante gasten buiten ons eigen netwerk.

Het proces dat de agent doorloopt is complex:

  1. Strategie bepalen: Wat is actueel in de AI-wereld?
  2. Zoeken: Het web afspeuren en relevante pagina’s ‘lezen’.
  3. Reflecteren: Werkt deze zoekterm? Zo nee, dan past hij zijn strategie aan.
  4. Filteren: Is deze persoon al eerder benaderd?

Zonder observability is dit een black box. Met observability zien we precies waarom de agent een bepaalde gast wel of niet selecteert.

Maatwerk, Cloud en Privacy

Hoe regel je dit technisch? Hier hebben we goed nieuws voor liefhebbers van maatwerk software.

Bij het bouwen van maatwerk-applicaties is observability vaak het eenvoudigst te implementeren. Er zijn uitstekende standaard bibliotheken beschikbaar die je direct in je code kunt integreren.

Let wel op je data: Kies je voor een externe cloud-oplossing (SaaS) om je observability te regelen? Realiseer je dan dat je niet alleen logt dat er iets gebeurt, maar dat ook de inhoudelijke data (inputs, outputs en eventuele bedrijfsgevoelige informatie) naar deze cloudprovider wordt gestuurd. Bij maatwerk houd je meer controle over waar deze data landt.

Platformen: Copilot Studio vs. n8n

Gebruik je bestaande platformen? Dan verschilt de ondersteuning enorm:

  • Microsoft Copilot Studio biedt bijvoorbeeld al ‘activiteitenkaarten’ waarmee je agentsessies redelijk kunt volgen.
  • Populaire tools als n8n hebben op dit moment nog geen standaard ‘aan’-knop voor diepe observability. Hier ben je vaak aangewezen op community-oplossingen of eigen technische integraties.

Governance, Kosten en Snelheid

Observability is niet alleen fijn voor developers die fouten moeten oplossen. Het is essentieel voor de bedrijfsvoering rondom AI.

Het transformeert je beleid van “We hopen dat de agent zich aan de regels houdt” naar “We kunnen aantonen dat de agent zich aan de regels houdt”. Elke beslissing is gedocumenteerd en traceerbaar.

Daarnaast levert het harde cijfers op die direct invloed hebben op je business case:

  1. Grip op kosten: AI-modellen rekenen vaak af per ’token’. Met observability zie je exact wat elke actie kost. Zo voorkom je dat een inefficiënte agent ongemerkt je budget opeet.
  2. Performance optimalisatie: Je ziet precies hoe lang elke stap duurt. Zit de vertraging in het taalmodel, of in de database-aanroep? Zonder deze data is optimaliseren gissen.
  3. Audits & Compliance: Bij incidenten heb je het bewijs in handen. Was het een hallucinatie van het model of verkeerde input? Je kunt het reconstrueren.

Doe die blinddoek af

Ga je aan de slag met AI-agents? Laat je niet verblinden door de mogelijkheden van de technologie alleen. Denk vanaf dag één na over hoe je ziet wat je agent doet. Rijd niet blind op de digitale snelweg. Zorg voor observability.